|

Հայերեն / English / Русский

Հանրապետություն

Հասարակություն

Ներքին կյանք

Արտաքին քաղաքականություն

Տնտեսություն

Սոցիում

Մշակույթ

Գիտություն

Կրթություն

Առողջապահություն

Պաշտոնական

Նախագահ

Ազգային ժողով

Կառավարություն

ԱԳՆ

ՊՆ

Մայր Աթոռ

Այլք...

Երևան

Մարզեր

ԼՂՀ

Աշխարհ

Զանազան

29.12.2010

ՆԱԽԱԳԱՀ

Բարձր պահել գիտության նշաձողը

ՀՀ նախագահը հանձնեց Վիկտոր Հանբարձումյանի անվան
միջազգային մրցանակը

Նախագահ Սերժ Սարգսյանը երեկ ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտահերթ ընդհանուր ժողովում, որին մասնակցել են տարբեր երկրներից ժամանած հեղինակավոր գիտնականներ, շվեյցարացի հայտնի աստղաֆիզիկոս Միշել Մայորին ու նրա գիտական խմբի անդամներ Գարիկ Իսրայելյանին եւ Նունո Սանտոսին է հանձնել ակադեմիկոս Վիկտոր Համբարձումյանի անվան միջազգային մրցանակը։ Մրցանակը հիմնվել է ՀՀ նախագահի 2009թ. ապրիլի 16—ի հրամանագրով։ Այն նպատակ ունի հավերժացնելու մեծ աստղաֆիզիկոսի հիշատակը եւ խթանելու նրա գիտական ժառանգության զարգացումը։ Մրցանակը շնորհվում է երկու տարին մեկ անգամ՝ աստղաֆիզիկայի եւ դրան հարակից բնագավառներում ակնառու գիտական աշխատանքի համար։ Մրցանակային ֆոնդը 500 հազար ԱՄՆ դոլար է։
Ինչպես հայտնեցին ՀՀ նախագահի մամլո գրասենյակից, շնորհավորելով մրցանակակիր գիտնականներին՝ հանրապետության ղեկավարը նշել է. «Այսօր ինձ համար մեծ պատիվ եւ հաճույք է հանձնել Վիկտոր Համբարձումյանի անվան միջազգային մրցանակը։ Սա նոր երեւույթ է մեր իրականության մեջ։ Եվ այն վկայում է Հայաստանի՝ դեպի աստղագիտություն, աստղաֆիզիկա եւ հարակից գիտություններ ունեցած մեծ հետաքրքրության մասին, այն մասին, թե մեր հասարակական գիտակցության ու կարծիքի մեջ որքան կարեւոր են նվաճումներն այս բնագավառում։ Այդ կարծիքն ու գիտակցությունը մեզանում ձեւավորող ամենախոշոր անհատականությունը համաշխարհային հռչակ եւ հեղինակություն ունեցող աստղագետ Վիկտոր Համբարձումյանն էր՝ իր ստեղծած Բյուրականի աստղադիտարանով եւ հիմնած դպրոցով։ Հենց նրա բացառիկ կերպարն էր, որ բազմաթիվ հայ երիտասարդների համար դարձավ ոգեշնչող օրինակ, եւ նրանք ընտրեցին աստղագետի ու աստղաֆիզիկոսի մասնագիտությունները՝ հետագայում արձանագրելով լուրջ հաջողություններ միջազգային ասպարեզներում։
Աստղագիտության պատմության օտար մասնագետներն առաջինն էին, որ պատմական Հայաստանի տարածքը համարեցին աստղագիտության ծագման օջախ, աստղագիտության հայրենիք, ապա նոր փաստարկներով նրանց միացան նաեւ հայ ուսումնասիրողները։ Հայաստանում քիչ չեն այն վայրերը, որոնք մասնագետների կողմից մեկնաբանվում են որպես հնագույն աստղադիտարաններ։
Հեռավոր նախնիների գործի փայլուն շարունակողներն են Վիկտոր Համբարձումյանն ու աստղագիտության հայկական դպրոցի մյուս ներկայացուցիչները։
Ուրախ եմ, որ մեր մրցանակը գտել է իր առաջին արժանավոր դափնեկիրներին։ Ես սրտանց շնորհավորում եմ նրանց այս հաջողության համար եւ մաղթում գիտական նոր բացահայտումներ։ Սրանով, հարգելի՛ մրցանակակիրներ, մենք ցանկանում ենք ոչ միայն գնահատել ձեր կատարած աշխատանքը, այլեւ հասարակական լայն հնչեղություն հաղորդել գյուտերին, որոնք ունեն համամարդկային նշանակություն։ Մեր պրագմատիկ դարաշրջանում նոր արտաարեգակնային մոլորակների, նրանց կենտրոնական աստղերի հայտնաբերումն ու բնութագրումը, որոնք ուղղակիորեն կապված չեն անմիջական շահ եւ ֆինանսական օգուտ ստանալու հետ, կարող են շատ ռոմանտիկ զբաղմունք համարվել, բայց մենք համոզված ենք, որ հենց նման գիտական նվաճումներն են, որ մեծ հաշվով ընդլայնել են մեր իմացության սահմանները, ինչպես նաեւ առաջ մղել մարդկային քաղաքակրթությունը։
Հաճախ կամ հազվադեպ երկնքին նայում են բոլորը, բայց կան մարդիկ, ովքեր երկնքին նայելիս տեսնում են շատ ավելին, քան մենք։ Այսօր այս սրահում մենք շնորհավորում եւ մեծարում ենք հենց այդպիսիններին՝ Ժնեւի համալսարանի պրոֆեսոր Միշել Մայորին եւ իր գիտական խմբին, ովքեր տեսան եւ աշխարհին պատմեցին այն, ինչ աշխարհը դեռ չէր տեսել։
Շնորհակալություն եմ հայտնում մրցույթի կազմակերպիչներին եւ հանձնաժողովի անդամներին, ովքեր մեծ ծավալի աշխատանք են կատարել եւ անաչառ կերպով ընտրել լավագույններին։ Մաղթում եմ, որ այսուհետ եւս հանձնաժողովը պահի չափանիշների բարձր նշաձողը։
Ոգեւորիչ է, որ մրցանակային հիմնադրամի ձեւավորման հարցում պետությանը միացել են «Լույս» եւ «Փյունիկ» հիմնադրամները։ Հատուկ շնորհակալություն եմ հայտնում այն մարդկանց, ովքեր հավատացին այս նախաձեռնության հեռանկարային ուժին եւ իրենց բարեհաճ նվիրատվություններով հնարավոր դարձրեցին այն կյանքի կոչել. այստեղ ես, մասնավորապես, ուզում եմ առանձնացնել Հրանտ Վարդանյանին եւ Գաբրիել Ջամբարջյանին։ Շնորհակալ եմ այս մարդկանց։ Ես չափազանց կարեւորում եմ, որ այսպիսի միջոցառումներին, պետությունից բացի, մասնակցում են նաեւ անհատներ։
Վիկտոր Համբարձումյանի անունը կրող մրցանակը պետք է խթանի գիտության զարգացումը, ինչպես նաեւ արժանի լինի հայ գիտնականի ու հայրենասերի հանճարի մեծությանն ու հիշատակին։ Մեծ հեռանկարի մեջ այն հզոր ազդակ է հաղորդելու նաեւ հայկական աստղագիտության եւ ընդհանրապես գիտության վերելքին։ Այս հավատով ենք հիմնել այս մրցանակը, եւ ես հպարտ եմ, որ այն արդեն կայացած փաստ է։ Այս առթիվ շնորհավորում եմ բոլորիս։
Շնորհակալություն»։
Հանրապետության ղեկավարի խոսքով՝ Վիկտոր Համբարձումյանի անունը կրող մրցանակը պետք է խթանի գիտության զարգացումը, ինչպես նաեւ արժանի լինի հայ գիտնականի ու հայրենասերի հանճարի մեծությանն ու հիշատակին։ Նախագահի հավաստմամբ՝ մեծ հեռանկարի մեջ այն հզոր ազդակ է հաղորդելու նաեւ հայկական աստղագիտության եւ ընդհանրապես գիտության վերելքին։

Աշխատել են նույնիսկ սուրճի ընդմիջման  ժամանակ

Վիկտոր Համբարձումյանի անվան միջազգային առաջին մրցանակին արժանացած Ժնեւի համալսարանի պրոֆեսոր Միշել Մայորի ու նրա գիտական խմբի անդամներ՝ Կանարյան կղզիների աստղաֆիզիկայի ինստիտուտի աշխատակից Գարիկ Իսրայելյանի եւ Պորտոյի համալսարանի աստղաֆիզիկայի կենտրոնի աշխատակից Նունո Սանտոսի գործունեության հիմքում, պարզվում է, նաեւ ընդմիջումներն են։ Ինչպես նրանք հավաստիացրեցին երեկ մրցանակների հանձնումից ժամեր առաջ կայացած մամուլի ասուլիսի ժամանակ, սուրճի ընդմիջման ժամին իրենք փոխանակում են իրենց գլխում «ծագած» դեռեւս «թարմ» մտքերը։ Հետո դրանց իրագործումը հիմնականում հաջողությամբ է պսակվում։ «Մեր գործունեությունը սկսեցինք մի քանի խմբերի հետ միաժամանակ։ Սակայն ժամանակի ընթացքում նրանցից առաջ անցանք՝ ստանձնելով լիդերի դերը։ Այդ, այսպես ասած, լիդերությունը ներկայումս էլ պատկանում է մեզ»,–ասաց Գ. Իսրայելյանը՝ հավելելով, որ աստղագիտության ոլորտում շարունակ առաջատար լինելը բացառիկ երեւույթ է։
2010թ. անդրանիկ մրցանակակիրներին ընտրել է ՀՀ ԳԱԱ–ի նախագահ Ռադիկ Մարտիրոսյանի ղեկավարծ միջազգային հանձնաժողովը, որը մինչեւ այս տարվա մարտի 18—ը ստացել էր ականավոր գիտնականների եւ գիտական խմբերի 14 առաջադրում աշխարհի տարբեր երկրների ազգային ակադեմիաներից, համալսարաններից եւ Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներից։ Եւ զարմանալի չէ, որ մրցանակակիրները Մ. Մայորն ու նրա գիտական խումբն են, այն պատճառով, որ Մ. Մայորն արեգակնային տիպի աստղի շուրջ պտտվող առաջին արտաարեգակնային մոլորակի համահայտնաբերողն է։ Բացի այս, նա եւ խումբը ակնառու ներդրում են կատարել մոլորակային համակարգերի եւ նրանց կենտրոնական աստղերի հետազոտման բնագավառում։
«Մեր ուսումնասիրության հիմքում արտաարեգակնային մոլորակներն են։ Պետք է հասկանալ, թե ինչպես են մոլորակները առաջանում։ Մրցույթի համար մեր կողմից ներկայացրած աշխատանքի հիմքը դա էր։ Սկզբնական շրջանում մենք հայտնաբերում էինք մեծ զանգվածներ ունեցող մոլորակներ, սակայն վերջին տարիներին մեր ուսումնասիրությունների հիմքում դնում ենք Երկրի զանգվածի մոլորակները»,–նշեց Միշել Մայորը։
Վերջին տասը տարիների ընթացքում մրցանակակիրները բնութագրել են արտաարեգակնային մոլորակներ ունեցող աստղերի ֆիզիկական եւ քիմիական հատկությունները։ Այս խմբի կողմից ստացված արդյունքները մեծ ազդեցություն են թողել մոլորակների առաջացման մոդելների մշակման վրա։

Թամարա ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ

18-09-2010

29-12-2010
Գալիք մարտահրավերներին ընդառաջ

ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանն այցելեց ԿԲ–ի նորակառույց ...

ամբողջը >>

29-12-2010
Տարեցները՝ ուշադրության կենտրոնում

ՀՀ ԱԺ նախագահն այցելել է Նորքի տարեցների ...

ամբողջը >>

29-12-2010
Երվանդ Օտյանը Ալ. Մանթաշյանցի մասին

Գրող—երգիծաբան Ե. Օտյանի (1869—1926) վերաբերմունքը դեպ Ալ. ...

ամբողջը >>

29-12-2010
Նախատոնական գնաճ

Դրանից բողոքում են նաեւ գործադիրի որոշ անդամների ...

ամբողջը >>

29-12-2010
Դռները բացե՛ք, Ամանորն է գալիս

Շուտով կգա Ձմեռ պապին, մեծ պարկը՝ շալակին

ամբողջը >>

29-12-2010
Գազի 300 վառարան՝ անապահով ընտանիքներին

Նախաձեռնել են Երեւանի քաղաքապետարանը եւ «ՀայՌուսգազարդը»

ամբողջը >>

29-12-2010
Հաջորդ տարի արտաքին պարտքը կհասնի 3.7 մլրդ դոլարի
Ճգնաժամային տարում պետությունը մեծ ներդրումներ է արել տնտեսության մեջ։ ...

ամբողջը >>

29-12-2010
Որակական առաջընթաց ԵՄ–ի հետ հարաբերություններում
Երեկ կառավարությունում տեղի է ունեցել ...

ամբողջը >>

29-12-2010
ԼՂՀ—ն ի զորու է հակադարձելու ցանկացած ագրեսիայի
Անցնող տարում ԼՂՀ պաշտպանության բանակի գրեթե բոլոր ...

ամբողջը >>

29-12-2010
Ընտանեկան տոն

Ֆրանսիացիները շատակեր են, ...

ամբողջը >>

29-12-2010
Որտե՞ղ է ապրում հայ Ձմեռ պապը

Արագածի գագաթի՞ն…

ամբողջը >>

USD | |
EURO | |
RUR | |
GEL | |

Եղանակը Երևանում
գիշերը -2... -4
ցերեկը +6... +8

Մեր մասին

Կապ

Արխիվ

2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012

Հունվար
Փետրվար
Մարտ
Ապրիլ
Մայիս
Հունիս
Հուլիս
Օգոստոս
Սեպտեմբեր
Հոկտեմբեր
Նոյեմբեր
Դեկտեմբեր

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by Flash.am CG